این مطلب حقوقی
توسط وکیل پایه یک دادگستری حسن اسماعیلی تایید شده است.
فهرست مطالب
مقدمه
سقط جنین یکی از حساسترین و مهمترین موضوعات حقوق کیفری و خانواده در ایران است. قانونگذار با توجه به اهمیت حفظ حیات جنین و کرامت انسانی، برای هرگونه اقدام به سقط، مجازاتهای سنگینی در نظر گرفته است. اما پرسشی که بسیاری از مخاطبان مطرح میکنند این است: اگر پدر باعث سقط جنین شود، چه مجازاتی در انتظار او خواهد بود؟
در این مطلب، به صورت کامل و بر اساس قوانین کیفری ایران، به بررسی مجازات سقط جنین توسط پدر میپردازیم.
تعریف سقط جنین در قانون
سقط جنین به معنای از بین بردن عمدی یا غیرعمدی جنین قبل از تولد است. این امر ممکن است بهصورت عمدی (با استفاده از دارو یا وسایل پزشکی) یا غیرعمدی (بر اثر ضرب و جرح یا حادثه) رخ دهد.
مسئولیت پدر در سقط جنین
در نظام حقوقی ایران، پدر نهتنها وظیفه حمایت و حفاظت از فرزند متولدشده و در حال تولد را دارد، بلکه هرگونه اقدام عمدی او برای سقط جنین، به شدت جرمانگاری شده است.
نکته مهم
حتی اگر پدر ولیّ قانونی جنین باشد، حق ندارد اقدام به سقط کند یا در این امر مشارکت داشته باشد.
مواد قانونی مرتبط با سقط جنین
۱. ماده ۶۲۲ قانون مجازات اسلامی
هر کس عالماً و عامداً به واسطه ضرب یا اذیت و آزار زن حامله، موجب سقط جنین او شود، علاوه بر پرداخت دیه یا قصاص حسب مورد، به حبس از یک تا سه سال محکوم خواهد شد.
توضیح: اگر پدر با اعمال خشونت یا ضربوجرح باعث سقط جنین شود، مشمول این ماده میشود.
۲. ماده ۶۲۳ قانون مجازات اسلامی
هر کس به واسطه دادن ادویه یا وسایل دیگری موجب سقط جنین زن شود، به شش ماه تا یک سال حبس محکوم میگردد و اگر عالماً و عامداً زن حاملهای را دلالت به استعمال ادویه یا وسایل دیگر نماید به همین مجازات محکوم خواهد شد.
توضیح: حتی اگر پدر به مادر دارویی بدهد یا او را به استفاده از وسایل سقط راهنمایی کند، مشمول این ماده است.
۳. ماده ۶۲۴ قانون مجازات اسلامی
اگر طبیب یا ماما یا داروفروش یا اشخاصی که به عنوان طبابت یا مامایی یا جراحی یا داروفروشی اقدام میکنند، وسایل سقط جنین را فراهم سازند، علاوه بر دیه، به دو تا پنج سال حبس محکوم خواهند شد.
توضیح: اگر پدر در تبانی با پزشک یا افراد دیگر اقدام به سقط کند، علاوه بر مسئولیت خودش، مسئولیت این افراد نیز مطرح میشود.
۴. دیه سقط جنین
طبق مواد ۷۱۶ تا ۷۲۴ قانون مجازات اسلامی، برای جنین در هر مرحله از رشد، دیه مشخصی تعیین شده است. برای مثال:
| مرحله رشد جنین | میزان دیه |
|---|---|
| نطفه مستقر در رحم | ۲ صدم دیه کامل |
| علقه (خون بسته) | ۴ صدم دیه کامل |
| مضغه (توده گوشتی) | ۶ صدم دیه کامل |
| عظام (استخوانبندی) | ۸ صدم دیه کامل |
| جنین کامل بدون روح | ۱۰ صدم دیه کامل |
| جنین کامل با دمیده شدن روح | دیه کامل |
نکته: اگر پدر باعث سقط شود، علاوه بر مجازات حبس، موظف به پرداخت دیه نیز خواهد بود.
تفاوت بین سقط عمدی و غیرعمدی توسط پدر
-
سقط عمدی: پدر آگاهانه و با قصد قبلی اقدام به سقط میکند (مثلاً با ضرب و جرح یا دادن دارو). مجازات: حبس + دیه.
-
سقط غیرعمدی: پدر بدون قصد، اما بر اثر بیاحتیاطی باعث سقط میشود (مثلاً در یک نزاع یا حادثه رانندگی). مجازات: پرداخت دیه.
آیا رضایت مادر یا پدر در سقط جنین مؤثر است؟
-
رضایت مادر: اگر مادر راضی باشد ولی پدر اقدام کند، باز هم جرم محسوب میشود و مجازات تغییر نمیکند.
-
رضایت پدر: حتی اگر پدر به سقط راضی باشد، مادر یا اشخاص ثالثی که اقدام کنند، همچنان مجرماند.
تجربه و نظر وکیل پایه یک دادگستری
به عنوان وکیل پایه یک دادگستری با بیش از ۲۰ سال تجربه، بارها شاهد پروندههایی بودهام که در آنها پدر به دلیل اقدام مستقیم یا غیرمستقیم به سقط جنین تحت تعقیب قرار گرفته است. مهمترین نکتهای که باید به آن توجه داشت این است که:
-
حیات جنین از لحظه انعقاد نطفه تحت حمایت قانون است.
-
پدر به هیچ عنوان اختیار قانونی برای سقط ندارد.
-
هرگونه اقدام پدر در این زمینه با مجازات شدید روبهرو خواهد شد.
پرسش پرتکرار
سؤال:
اگر پدر باعث سقط جنین همسرش شود، آیا مادر میتواند از او شکایت کند؟
پاسخ وکیل (حسن اسماعیلی، وکیل پایه یک دادگستری):
بله. مادر به عنوان شاکی خصوصی میتواند علیه پدر شکایت کند. دادستان نیز به دلیل جنبه عمومی جرم، موضوع را پیگیری خواهد کرد. در این حالت، پدر علاوه بر حبس (طبق ماده ۶۲۲ یا ۶۲۳ قانون مجازات اسلامی) ملزم به پرداخت دیه کامل یا متناسب با مرحله رشد جنین خواهد بود. حتی اگر مادر رضایت دهد، جنبه عمومی جرم باقی میماند و دادستان پیگیری خواهد کرد.
جمعبندی
سقط جنین توسط پدر از جرایم سنگین در قانون ایران است و مجازات آن میتواند شامل حبس، دیه و حتی قصاص باشد. هیچگونه رضایت یا توافقی بین والدین نمیتواند از بار کیفری این جرم بکاهد. بنابراین، پدران باید آگاه باشند که قانون در حمایت از جنین بهشدت سختگیر است.
اگر شما یا اطرافیانتان درگیر پروندهای با چنین موضوعی هستید، مشاوره با یک وکیل باتجربه میتواند روند قضایی را بسیار بهتر و سریعتر پیش ببرد.

پرونده های موفق گروه وکلای دیوان سالار
موفقیتهای ما در پروندههای حقوقی، نتیجه تخصص و تجربه تیم حقوقی ماست. در این بخش، شما میتوانید با برخی از پروندههای موفق ما آشنا شوید که نمایانگر تعهد ما به دفاع از حقوق موکلینمان است. برای مشاهده لیست کامل پروندههای موفق و جزئیات بیشتر، به لینک زیر مراجعه کنید:
لیست کامل پرونده های موفق گروه وکلای دیوان سالار
همچنین در صورت نیاز به مشاوره با وکیل، هماکنون میتوانید از طریق چت زنده (دکمه چت) در گوشه پایین سمت راست سایت با ما در ارتباط باشید تا شما را به وکیل مربوطه متصل کنند.
برای وصل شدن به وکیل کلیک کنید: (ما الان آنلاین هستیم)
نظرات موکلین اخیر
میانگین امتیاز ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️
✍️ نویسنده:
آقای حسن اسماعیلی
وکیل پایه یک دادگستری با بیش از ۲۰ سال سابقه
کارشناس ارشد حقوق خصوصی
لینک لینکیدین ایشان
