این مطلب حقوقی 
توسط وکیل پایه یک دادگستری حسن اسماعیلی تایید شده است. 
فهرست مطالب
مقدمه
یکی از مهمترین پرسشهایی که زنان و خانوادهها در زمان اجرای مهریه با آن روبهرو میشوند این است که آیا میتوان ملکی را که به صورت قولنامهای خریداری شده توقیف کرد یا خیر؟
با توجه به اینکه بسیاری از معاملات املاک در ایران به شکل قولنامهای انجام میشود و انتقال رسمی در دفترخانه ثبت نمیگردد، این موضوع اهمیت زیادی دارد. در این مطلب به طور کامل و مستند به قوانین، شرایط و محدودیتهای توقیف ملک قولنامهای برای مهریه بررسی میشود.
تعریف ملک قولنامهای
ملک قولنامهای به ملکی گفته میشود که صرفاً با یک مبایعهنامه یا قولنامه بین خریدار و فروشنده معامله شده است، اما هنوز سند رسمی آن در اداره ثبت یا دفترخانه به نام خریدار منتقل نشده است.
در چنین حالتی خریدار مالک رسمی محسوب نمیشود بلکه متعهد به تنظیم سند رسمی در آینده است. همین ویژگی، بحث توقیف این املاک را پیچیده میکند.
جایگاه قانونی توقیف ملک
توقیف اموال برای مهریه در ایران بر اساس مقررات قانون اجرای احکام مدنی و همچنین قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی انجام میشود.
به طور کلی هر مالی که به نام محکومعلیه (زوج) باشد، قابل توقیف است؛ اما درباره اموال قولنامهای باید دقت بیشتری داشت.
مواد قانونی مرتبط
برخی از مهمترین مواد قانونی در این زمینه عبارتند از:
-
ماده ۲۲ قانون ثبت اسناد و املاک:
«همین که ملکی مطابق قانون در دفتر املاک به ثبت رسید، دولت فقط کسی را که ملک به نام او ثبت شده یا کسی که ملک مزبور به او منتقل گردیده و این انتقال نیز در دفتر املاک به ثبت رسیده یا کسی که ملک مزبور از مالک رسمی ارثاً به او رسیده باشد، مالک خواهد شناخت.» -
ماده ۱۲۸۷ قانون مدنی:
«سند رسمی عبارت است از سندی که در اداره ثبت اسناد و املاک یا دفاتر اسناد رسمی یا در نزد سایر مأمورین رسمی در حدود صلاحیت آنها و بر طبق مقررات قانونی تنظیم شده باشد.» -
ماده ۱ قانون نحوه اجرای محکومیتهای مالی (اصلاحی ۱۳۹۴):
«هرکس به موجب حکم دادگاه به دادن هر مالی محکوم شود و از اجرای حکم خودداری کند، مال او با رعایت مقررات توقیف و از محل آن محکومبه وصول میشود.»
این مواد نشان میدهد که اصل مالکیت رسمی در توقیف ملاک است.
آیا ملک قولنامهای قابل توقیف است؟
به طور کلی ملک قولنامهای به صورت مستقیم قابل توقیف نیست، زیرا در دفاتر ثبت اسناد به نام مالک رسمی ثبت نشده است.
اما در عمل، چند حالت وجود دارد:
حالت اول: ملک هنوز به نام فروشنده رسمی است
اگر زوج (شوهر) ملکی را قولنامهای خریداری کرده ولی هنوز سند رسمی نگرفته باشد، از نظر قانون مالک رسمی محسوب نمیشود. بنابراین زن نمیتواند آن ملک را مستقیماً برای مهریه توقیف کند.
حالت دوم: زوج فروشنده ملک است
اگر شوهر مالک رسمی ملکی باشد و آن را فقط قولنامهای فروخته باشد اما هنوز سند نزده باشد، زن میتواند آن ملک را برای مهریه توقیف کند، چون همچنان در دفتر ثبت، نام شوهر به عنوان مالک درج شده است. در این حالت خریدار قولنامهای باید برای حفظ حقوق خود دادخواست ابطال عملیات اجرایی یا اعتراض ثالث بدهد.
حالت سوم: درخواست توقیف حقوق ناشی از قولنامه
گاهی امکان توقیف «حقوق مالی ناشی از مبایعهنامه» وجود دارد. یعنی دادگاه به جای توقیف ملک، حقوق خریدار (شوهر) نسبت به آن قولنامه را توقیف میکند.
روند توقیف ملک قولنامهای برای مهریه
-
ثبت دادخواست مهریه توسط زوجه در دادگاه خانواده یا اجرای ثبت
-
شناسایی اموال زوج شامل املاک، حساب بانکی، خودرو و…
-
بررسی وضعیت سند ملک:
-
اگر سند به نام زوج باشد → امکان توقیف مستقیم
-
اگر ملک قولنامهای خریداری شده و سند نزده → نیاز به توقیف حقوق ناشی از قولنامه
-
اگر ملک قولنامهای فروخته شده اما سند نزده → امکان توقیف وجود دارد
-
جدول خلاصه وضعیت توقیف ملک قولنامهای
| وضعیت ملک | امکان توقیف برای مهریه | توضیح قانونی |
|---|---|---|
| ملک قولنامهای خریداری شده به نام شوهر (بدون سند رسمی) | ❌ امکان مستقیم ندارد | مالکیت رسمی احراز نشده است |
| ملک قولنامهای فروخته شده توسط شوهر (سند نزده) | ✅ امکان توقیف دارد | نام زوج در دفتر املاک باقی است |
| توقیف حقوق ناشی از قولنامه | ✅ به صورت غیرمستقیم | توقیف حق دینی خریدار یا فروشنده |
نظر و تجربه وکیل پایه یک دادگستری
در رویه عملی دادگاهها، بارها مشاهده شده که زوجه قصد توقیف ملک قولنامهای را داشته اما به دلیل نبود سند رسمی موفق نشده است. توصیه من به موکلین این است که پیش از طرح دعوا، وضعیت ثبتی ملک بررسی شود. در مواردی که زوج تنها خریدار قولنامهای است، بهتر است زوجه به دنبال شناسایی اموال رسمی دیگری باشد یا از طریق توقیف حقوق ناشی از مبایعهنامه اقدام کند.
سوال پرتکرار
سوال: اگر شوهر ملکی را قولنامهای خریده و هنوز سند رسمی نگرفته باشد، آیا زن میتواند آن ملک را بابت مهریه توقیف کند؟
پاسخ وکیل حسن اسماعیلی – وکیل پایه یک دادگستری:
خیر. چون طبق ماده ۲۲ قانون ثبت، تنها کسی مالک شناخته میشود که سند رسمی به نام او ثبت شده باشد. در این حالت شوهر فقط حق مطالبه تنظیم سند رسمی را دارد، نه مالکیت ثبتی. بنابراین زوجه نمیتواند ملک را توقیف کند، اما میتواند حقوق ناشی از مبایعهنامه را توقیف کرده و پس از طی مراحل قانونی از محل آن به مهریه خود برسد.
جمعبندی
-
توقیف ملک برای مهریه تنها زمانی ممکن است که ملک به نام شوهر در اداره ثبت ثبت شده باشد.
-
املاک قولنامهای خریداری شده توسط زوج قابل توقیف مستقیم نیستند.
-
اگر شوهر ملکی را فروخته اما هنوز سند نزده باشد، امکان توقیف آن وجود دارد.
-
در برخی موارد، حقوق ناشی از قولنامه قابل توقیف است.
-
بهترین اقدام، مشاوره با وکیل متخصص خانواده و اجرای احکام است تا از پیچیدگیهای حقوقی جلوگیری شود.
اگر شما یا اطرافیانتان درگیر پروندهای با چنین موضوعی هستید، مشاوره با یک وکیل باتجربه میتواند روند قضایی را بسیار بهتر و سریعتر پیش ببرد.
پرونده های موفق گروه وکلای دیوان سالار
موفقیتهای ما در پروندههای حقوقی، نتیجه تخصص و تجربه تیم حقوقی ماست. در این بخش، شما میتوانید با برخی از پروندههای موفق ما آشنا شوید که نمایانگر تعهد ما به دفاع از حقوق موکلینمان است. برای مشاهده لیست کامل پروندههای موفق و جزئیات بیشتر، به لینک زیر مراجعه کنید:
لیست کامل پرونده های موفق گروه وکلای دیوان سالار
همچنین در صورت نیاز به مشاوره با وکیل، هماکنون میتوانید از طریق چت زنده (دکمه چت) در گوشه پایین سمت راست سایت با ما در ارتباط باشید تا شما را به وکیل مربوطه متصل کنند.
برای وصل شدن به وکیل کلیک کنید: (ما الان آنلاین هستیم)
نظرات موکلین اخیرمیانگین امتیاز ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️✍️ نویسنده:
آقای حسن اسماعیلی
وکیل پایه یک دادگستری با بیش از ۲۰ سال سابقه
کارشناس ارشد حقوق خصوصی
لینک لینکیدین ایشان
سلام من پیگیر گرفتن مهریه ام از همسرم هستم. در زمان ازدواج مهریه من 3 دانگ از خانه ی همسرم مشخص شد که ظاهرا قولنامه ای هستش. آیا شما وکیلی دارید که پیگیری کنه کار منو؟
سلام من در مورد گرفتن مهریه م سوال داشتم. همینجا بپرسم یا باید زنگ بزنم دفترتون؟
سلام. یکی از بستگان ما برای طلاق دخترشون ظاهرا به شما مراجعه کردن و به کمک وکیل شما تونستن طلاق بگیرن ضمن اینکه مهریه رو هم تمام و کمال دریافت کنن. من هم از اونجایی که در گیر و دار طلاق و دریافت مهریه هستم به پیشنهاد ایشون میخوام وکالت بدم. امکانش هست که وکالت بدم به همون وکیل یا اینکه شما با توجه به شرایط پرونده خودتون مشخص میکنید که با کدوم وکیل قرارداد ببندم؟
سلام. وقت بخیر. لطفا جهت رزرو وقت جلسه تماس بگیرید.
با سلام.همسرم یکسال است منزل را ترک کرده واینجانب الزام به تمکین زده ام.قبل از رفتن سقط جنین انجام داده من شکایت کرده ام بعد از ۵ماه برگشته اند وباز هم برای بار دوم بعد از سه ماه منزل را ترک کرده وباز هم الزام به تمکین زده ام .ایشان حسابهای بنده را توقیف کرده ومهریه اش را به اجرا گذاشته اند .آیا امکان توقیف منزل قولنامه ای را دارند یا خیر.با تشکر
با سلام. بله امکان توقیف ملک قولنامه ای بابت مهریه وجود دارد.
سلام من مهریه ام را به اجرا گذاشته ام ودر حال ادامه زندگی هستم در حال حاضر در منزلی سکونت داریم که سند وکالتی دارد و سند رسمی ندارد و نیمی از منزل نیز به نام من است اگر بخواهم نیم دیگرش به من منتقل شود به عنوان بخشی از مهریه ام،ولی همچنان در حال زندگی کنیم،باید چکار کنم؟
سلام این مورد امکانپذیر است. تماس بگیرید.
سلام من یک ملک خریدم سند تک برگ داره و پایان کار نداره داستان چیه؟؟
با سلام. پایان کار تفکیکی مد نظر شماست؟